آنا دیلیمیز مدرسه لرده کسیلیر

مدرسه ده موعللیم ینه دوءدویده الیمدن
باجار مادیم فارسینی ایراد توتدودیلیمدن
دئدیم : آغا موعللیم وورما ، گوینه دی الیم
نه دیر آخی گوناهیم تورکودورمنیم دیلیم
یا پیشدی قولاغیمدان دئدی : بوراخ تورکونو
اوقالدی ائوینیزده اونوت گئتسین کو کونو
اوء یره نمه سن آب- بابا آچاجاقسان الینی
کوتک ییه ندن سونرا اونودارسان دیلینی
سنین هاران تورکدور؟ آذریسن ، آذری
کیم اویره دیبدیر سنه بئله یانلیش سوزلری
آخدی گوزومون یاشی تیتره دی دیل دوداغیم
بئله یالان سوزلره اینانمادی قولاغیم
آنام منی اویدورماز آتام منی آلداتماز
بو سو زلرین هئچ بیری منیم عاغلیما باتماز
نییه منیم آدیمی سوروشماییر اوئزومدن
نییه سوء زون دوزونو اوخوماییرگئوزومد ن
هرکس یالان دانیشسا آلاهین دوشمانی دیر
من کی یالان دئمیرم بو اونون یالانی دیر
لایلای دئیبدیرآنام منه بئشیکده تورکو
دانیشمیشق هامیمیز ائوده ائشیکده تورکو
نه دن گرک یازمایاق دیلیمیزی کیتابا
مدرسه ده نه اوچون گلمه یک بیز حسابا ؟
یقین کوتک یئمزدیم اوخو سایدیم دیلیمی
گ ینرتی سخمازدیم قولتوغوما الیمی
قوی بو یویوم بیر اوزوم اولاجاغام موعللیم
اوندا چوخ ایش گوره جک بوگون گوینه ین الیم
کیلاسیمدان گله جک ائلیمیزن اوز سسی
اولاجاقدیر اوزمان تورکون ده مدرسه سی

ایشیق سئوگیسی

عرب آلفابئتیله: ایشیق سئوگیسی گونش ساعاتلار اؤنجه ساوالانین دالیندا باتمیشدی ، داغلیق یئرلرده گونش چوخ ائرته باتیر. قمری آیین ایگیرمی یئدی دن ایگیرمی سککیزه کئچن گئجه ایدی.آی یئرین کؤلگه سینه تسلیم اولموشدو.هاوانی قارا بولودلار بوروموشدو.هاوا آچیلسایدی دا  آی گؤرونمزدی ،آی گؤرونسه یدیده بولودلار اونون گؤرونمه یینین قاباغینی آلاجاقدیلار. گئجه نین ایلک ساعات لاریندا اولدوزلار بولودلارین قاریشماسیندان فایدالانیب هردن بیر آلیشیب سؤنورموشلر. گئجه نین یاریسیندا بولودلارین قالینلیقی بئله آرتمیشدی کی هئچ بیر اولدوزدا گؤیده گؤرونموردو.دوماندا بولودا قاریشمیشدی و یئرده لامپ یاندیران لارهئچ بیر متر قاباقلارینیدا گؤرموردولر.بئله بیر قارانلیق گئجه ده یاتماق گونشی اونوتماق اوچون لاپ یاخجی سئچَنَک(گزینه)یدی. گئجه یاریسینی کئچمیش ساعات ایکیده من ده یاتدیم. یوخودادا کابوسلار، قارا باسمالار منی بوروموشدو، اَل آیاق چالدیم بلکه قاراباسمالاردان قورتاریم. آنجاق اؤزومدن باشقا هئچ کس سسیمی ائشیتمیردی.یولداشلاریمین چوخوندان سوروشموشدوم اونلاری قاراباسما توتموردو. آنجاق من ائله یورقونویدوم کی کیپریکلریمی باغلاماق همن قاراباسمالار وارلیغیمی توتوردو. نه ایسه چوخ چوبالادیقدان سونرا یوخودان اویاندیم.گئجه ساعات 3 اولموشدو کیمسه ائوده اویاق دییلیدی ائشییه چیخدیم همن هاوا دورومو حاکیمیدی. بیر آز آددیم لاریمین هیزینا آرتیردیم.بیردن گؤردوم شیخ صفی نی کئچمیشم و چهارراه دایام.هئچ نه گؤرونموردو گئتدیم قزئت(روزنامه) ساتان دکه یه ساری،باغلییدی.او قارانلیقدا یالنیز "چهارراه امام" تابلوسینی گؤروردوم. نه یووز؟ هئچ نمنه گؤرونمه یه ن حالدا بو تابلو پاریلدایاراق گؤز ووروردو آداما.بیر آزدا آدیملاریمین هیزینا آرتیردیم شریعتی مئیدانینین تابلوسو اوخونموردو. بوردایدی کی نئچه نفری گؤردوم. کیم اولوب نه آختاردیقلارینی سوروشدوم، دئدیلر: بیز آیین یولچوسویوق ، گئدیریک چئشمه باشینا اوردا آیین اوزه چیخماسینی بولودلاردان دیله نه ک. منده آیین آدین ائشیدجک ، گئجه لر گونشین ایشیغینی آینا کیمین یئره ساتاشدیردیغی یادیما دوشدو! اونلارلا بیرلیکده یولاندیق چئشمه باشینا.بیزیم بو چئشمه باشیدا لاپ اویونویموش.اولرده دئییرلر بو مرمر تیکینتینین یئرینده بیر مچید یا بلکه ده بیر پیر واریمیش . میللت تویلاریندا گلین لرینی گتیریب بورا دولاندیرارمیشلار. بلکه بو یئرین قوتساللیقی گلینی خوشبخت ائلییه یدی . سونرالار شاه زامانی خیابان سالیناندا او مچیدی اوچورتموشلار و بیر زاماندا ساوالانین ماکئتین و اوندان سونرا دا ایندی شورابیلده یئرلشن آتی دروازه مشگین دن سؤکوب گتیردیلر بورا و سونرا بو مرمر تیکینتینی تیکدیلر. نه ایسه بیزیم بولودلاردان دیله نمک اوچون قویدوقوموز واسیته نین اؤز باشینا مین بیر بلا گلمیشدی.  اوتوردوق تیکینتینین ایچینده و بولودلاردان ایسته دیک یاغیش اولوب یاغسینلار . هم اردبیلین خیابانلارینین سوسوز آغاجلاری سوواریلسین. همده بیز  آیا باخاراق گونشین ایشیقلارینی آیین واسیته سی ایله گؤره ک . آنجاق هله اونوتموشدوم کی بوگئجه آیین 28 دی و آی گؤی آچیلسادا گؤیده  گؤرونمییَجَک  چون یئر آیا کؤلگه سالمیشدی.بیر آز داها اوجادان ایسته ییمیزی سسله نیب دیله دیگ . آنجاق بولودلار یاغمادی کی هئچ! توز تورپاقلی کولک قوپدو. یاغیشین یاغماسیندان چوخلو زامان کئچمک بئله بیر توزلو کولکه سبب اولدو. بولودلاردا بیر بیرینه قاریشدی. بیر-ایکی اولدوز فرصتدن فایدالانیب سایریشیردیلار. ایلدیریم شاخدی و دوز چئشمه باشی مچیدیندن یوز متر چهارراها ساری یئرلشن بیر تیکینتییه دَییب اورانی اوتا چکدی . توکلریم بیز بیز  دوردو. آنام دییه ردی برک یئل اَسه نده بیل بیر گوناهسیز آدامی دارا چکیبلر . من ائله قورویوب قالدیغیم چاغدا مندن بیرلیکده گلن آداملار ایلدیریمین شاخماسیندان سئوینه ره ک دئدیلر :"ایلدیریمدان سونرا یاغیش یاغار"آنجاق من بیردن بیره اؤزومه گلدیم .اؤز اؤزومه دئدیم هله توتالیم یاغیش یاغدی بیز آیی گؤره بیلمه یه جه ییک و یالنیز نم نئچه مین ده نه گؤزو جوموق اولدوزون یانیب سؤنن ایشیغی بیزه چاتاجاق .من آیین سئوگیسینه دریندن دالدیغیمدان، یادیمدان چیخمیشدی آیی گونشین گوزگوسو اولدوغو اوچون سئویرَم و یاغیش یاغسا نئچه ساعات سونرا دان یئری دوغودان سؤکولَجَک و من گونشین ایشیغی و ایستیسینی دویاجاغام. بئله فیکره دالدیغیم زامان بیردن بیره اؤزومو ائویمیزین قاباغیندا گؤردوم  . کولک بیر آز یاتیب،بولودلارین دورومو  اونلارین بو تئزلیکده یاغیشا دؤنمه سینی وعد وئریر .هله یاغیش باشلاماییب ، ساعات 4 دو ،گونشی گؤرمک هوسی یوخومو قاچیردیب . گؤره سن یاغیش یاغاجاق ؟صبح آچیلاجاق؟ گونش دوغاجاق؟صاباح آچیلان گونش باتمایاجاق؟ دئییر لر اولدوزلارین هر بیری گونشه تایدیر! من مینلرجه اولدوزو ساوالانا چیخاندا بولودسوز گؤیده گؤرموشدوم.یئره گلن داشلاریندا اولدوزا برک بنزه رلیگی وار... گونش باتماز اولسایدی آیا نه گَرَکیدی؟ یئر آیا کؤلگه سالماسایدی سنه نه گَرَکیدی آی اوزلوم؟ بونلار هامیسی دوغانین یاساسی دیر سن منه گَرَکسن آی اوزلوم سونسوزا بنزَر آی سیز گئجه لرده قارا بولودلار گونشه تای اولان گؤزو جوموق اولدوزلارا بئله اؤرتوک چکدیگی چاغدا سئومیرم بو یاسالاری سنی ایستکلرین آرخاسیندان ایستکسیز سنی سئومنی سئویرم من یئنی بیر یاسانی یازماغی سئویرم             Latin alfabetilə: Işıq sevgisi Günəş saatlar öncə savalanın dalında batmışdı, dağlıq yerlərdə günəş çox ertə batır,Qəməri Ayın igirmiyedidən igirmisəkkizə keçən gecəidi, ay yerin kölgəsinə təslim olmuşdu,havanı qara buludlar bürümüşdü , hava açılsaydıda ay görünməzdi , ay görünsəydidə buludlar onun görünməyinin qabağını alacaqdılar, gecənin ilk saatlarında ulduzlar buludların qarışmasından faydalanıb hərdən bir alışıb sönürmüşlər.  gecənin yarısında buludların qalınlıqı belə artmışdı kı heç bir ulduzda göydə görünmürdü, dumanda buluda qarışmışdı və yerdə lamp yandıranlar heç bir metir qabaqlarınıda görmürdülər, belə bir qaranlıq gecədə yatmaq günəşi unutmaq üçün lap yaxcı seçənək idi . Gecə yarısını keçmiş saat 2 də məndə yatdım, yuxuda kabuslar,qara basmalar məni bürümüşdü , əl ayaq çaldım bəlkə kabusdan qurtarım, ancaq özümdən başqa heç kəs səsimi eşitmirdi, yoldaşlarımın çoxundan soruşmuşdum onları qara basma tutmurdu , ancaq mən elə yorqunuydum ki kipriklərimi bağlamaq həmən qarabasmalar varlığımı tuturdu,nə isə çox çobaladıqdan sonra yuxudan oyandım, gecə saat 3 olmuşdu kimsə evdə oyaq deyilidi ,eşiyə çıxdım ,həmən hava durumu hakimidi,bir az addımlarımın hızına artırdım , birdən gördüm şıx səfini keçmişəm və çaharrahdayam, heçnə görünmürdü, getdim gəzet satan dəkkəyə sarı, bağlıydı, o qaranlıqda yalnız "çaharrahe emam" tablosını görürdüm, nə yovuz, heç nəmənə görünməyən halda bu tablo parıldayaraq göz vururdu adama, bir azda adımlarımın hızına artırdım , şəriəti meydanının tablosu oxunmurdu , burdaydı kı neçə nəfəri gördüm, kim olub nə axtardıqlarını soruşdum, dedilər biz ayın yolçusuyuq , gedirik çeşməbaşına orda ayın üzə çıxmasını buludlardan dilənək, mən də ayın adın eşidcək , gecələr günəşin ışığını ayna kimin yerə sataşdırdığı yadıma düşdü! Onlarala birlikdə yollandığ çeşməbaşına, bizim bu çeşməbaşıda lap oyunuymuş, əvələrdə deyirlər bu mərmər tikintinin yerində bir məçid ya bəlkədə bir pir varıymış , millət toylarında gəlinlərini gətirib bura dolandırarmışlar , bəlkə bu yerin qutsallığı gəlini xoşbaxt eliyeydi , sonralar şah zamanı xiyaban salınanda o məçidi uçurtmuşlar və bir zamanda savalanın maketin və ondan sonra da indi şorabildə yerləşən atı dərvazə meşgindən söküb gətirdilər bura və sonra bu mərmər tikintini tikdilər, nə isə bizim buludlardan dilənmək üçün qoyduqumuz vasitənin öz başına min bir bəla gəlmişdi , oturduq tikintinin içində və buludlardan istədik yağış olub yağsınlar , həm ərdəbilin xiyabanlarının susuz ağacları suvarılsın, həmdə biz aya baxaraq günəşin ışıqlarını ayın vasitəsi ilə görək, ancaq hələ unutmuşdum ki bugecə ayın 28di və ay göy açılsada göydə görünməyəcək çün yer aya kölgə salmışdı , bir az daha ucadan istəyimizi səslənib dilədig , ancaq buludlar yağmadı kı heç!,toz torpaqlı külək qopdu, yağışın yağmasından çoxlu zaman keçmək belə bir tozlu küləyə səbəb oldu, buludlarda birbirinə qarışdı,bir-iki ulduz fürsətdən faydalanıb sayrışdılar , ıldırım şaxdı və düz çeşməbaşı məçidindən yüz metir çaharraha sarı yerləşən bir tikintiyə dəyib oranı ota çəkdi, tüklərim biz biz durdu , anam diyərdi bərk yel əsəndə bil bir günahsız adamı dara çəkiblər, mən elə quruyub qaldığım çağda məndən birlikdə gələn adamlar ıldırımın şaxmasından sevinərək dedilər:"ıldırımdan sonra yağış yağar", ancaq mən birdən birə özümə gəldim, öz özümə dedim hələ tutalım yağış yağdı biz ayı görəbilməyəcəyik və yalnız nəm neçə min dənə gözü cumuq ulduzun yanıb sönən ışığı bizə çatacaq , mən ayın sevgisinə dərindən daldığımdan , yadımdan çıxmışdı ayı günün güzgüsü olduğu üçün sevirəm və yağış yağsa neçə saat sonra dan yeri doğudan söküləcək və mən günəşin ışığı istisini duyacağam, belə bir fikrə daldığım zaman birdən birə özümü evimizin qabaqında gördüm , külək bir az yatıb , buludların durumu onların bu tezlikdə yağışa dönməsini vəəd verir, hələ yağış başlamayıb, saat 4dü , günəşi görmək həvəsi yuxumu qaçırdıb, görəsən yağış yağacaq? Sübh açılacaq? Günəş doğacaq? Sabah açılan günəş batmayacaq? Deyirlər ulduzların hər biri günəşə taydır!mən minlərcə ulduzu savalana çıxanda buludsuz göydə görmüşdüm, yerə gələn daşlarda ulduza bərk bəzərligivar... Mən yeni bir sevgiyə dalmamışam? Günəş batmaz olsaydı Aya nə gərəkidi? Yer aya kölgə salmasaydı Sənə nə gərəkidi ay üzlüm? Bunlar hamısı doğanın yasasıdır Sən mənə gərəksən ay üzlüm Sonsuza bənzər aysız gecələrdə Qara buludlar günəşə tay olan gözü cumuq ulduzlara Belə örtük çəkdigi çağda Sevmirəm bu yasaları Səni istəklərin arxasından Istəksiz səni sevməni sevirəm Mən yeni bir yasanı yazmağı sevirəm            فارسی: عشق روشنایی آفتاب ساعت ها پیش پشت ساوالان غروب کرده بود،در مناطق کوهستانی آفتاب زود غروب میکند شب بیست و هشتم  ماه قمری بود، ماه به سایه زمین تسلیم شده بود، ابرهای سیاه آسمان را پوشانده بود، اگر هوا صاف هم بود ماه دیده نمی شد و اگر ماه دیده می شد  ابرها جلوی دیده شدنش را می گرفتند،ساعات اولیه شب ستاره ها از بهم خوردن ابرها استفاده کرده و چشمکی میزدند. نیمه شب ضخامت ابرها چنان زیاد شده بود که حتی یک ستاره هم در آسمان دیده نمی شد.مه نیز با ابر قاتی شده بود وحتی کسانی که لامپ روشن کرده بودند بیش از یک متر جلوی خود را نمی دیدند، در چنین شب ظلمانی خوابیدن بهترین گزینه برای فراموش کردن آفتاب بود. نصفه شب ساعت 2 بود که من هم خوابیدم،در خواب هم کابوس ها و بختک ها وجودم را فرا گرفته بودند،دست و پا زدم تا شاید از کابوس رها شوم،اما به غیر از خودم هیچ کس صدایم را نمی شنید،از بیشتر دوستانم پرسیده بودم، آنها را بختک نمی گرفت، اما من چنان خسته بودم که با بستن پلکهایم  بختکها وجودم را می گرفتند،پس از دست و پازدن بسیار بیدار شدم،ساعت 3 شب  شده بود، کسی در خانه بیدار نبود،بیرون رفتم،هوا در همان وضعیت بود،کمی به سرعت قدمهایم افزودم ،یک لحظه دیدم از شیخ صفی رد شده و به چهارراه نزدیک شده ام، هیچ چیز دیده نمی شد.به سوی دکه روزنامه فروشی رفتم.بسته بود.در آن تاریکی تنها تابلو"چهارراه امام" دیده میشد. نمی دانم چرا در حالی که هیچ چیز دیده نمی شد این تابلو این چنین درخشان به آدم چشمک می زد کمی هم به سرعت قدمهایم افزودم،تابلو میدان شریعتی خوانده نمی شد.همین جا بود که چند نفر را دیدم.علت حضورشان در این نصفه شب را پرسیدم .گفتند: ما دوستاران ماه هستیم،میرویم تا در سرچشمه از ماه بخواهیم که ظاهر شود.من هم تا اسم ماه را شنیدم یادم افتاد که ماه شب ها همچون آیینه ای موجب تابیدن نور آفتاب می شود!همراه با آنها راه افتادیم تا به سرچشمه برویم. این سرچشمه ما هم برای خود ماجراهایی دارد،میگویند که اوائل در مکان این بنای مرمر یک مسجد یاصومعه یک پیر وجود داشت،مردم در عروسی هایشان عروس را به دور این مکان میگرداندند ، تا تقدس این مکان عروسشان را خوشبخت کند،بعدها در زمان شاه وقتی می خواستند خیابان کشی کنند این مسجد را خراب کردند و بعدها ماکتی از ساوالان و بعد از آن نیز ماکت اسبی را که هم اکنون در شورابیل قرار دارد را از دروازه مشگین کنده و به اینجا آوردند و بعد از این بود که این بنای مرمر را ساختند،این واسطه ما برای درخواست از ابرها برای کنار کشیده شدن خودش معروض هزار و یک بلا شده بود.داخل بنا نشستیم و از ابرها خواستیم تا باران شده و ببارند. تا هم درختهای خشک خیابانهای اردبیل آبیاری شوند و ما نیز با تماشای ماه روشنایی آفتاب را بوسیله ماه ببینیم،اما فراموش کرده بودم که امشب شب 28 ماه قمری است و ماه اگر هوا صاف هم شود دیده نمی شود چون زمین بر روی ماه سایه افکنده بود. کمی بلندتر خواسته مان را تکرار کردیم. اما ابر ها نه تنها باریدند بلکه بادهای شدید غبار آلود برخواستند، علت این همه غبار ابن بود که  چندین وقت بود که باران نباریده بود.ابرها هم بهم خوردند،یکی دوتا ستاره از این فرصت استفاده کردند و درخشیدند.صاعقه شدیدی درست با ساختمانی که در صد متری مسجد سرچشمه به طرف چهارراه قرار داشت اصابت کرده و آنجا را به آتش کشید. موهایم سیخ سیخ شده بود،مادرم میگفت وقتی باد شدیدی می وزد بدان که انسان بیگناهی را به دار کشیده اند.در حالی که من از ترس  خشک شده بودم افرادی که با من آمده بودند از برخورد صاعقه خوشحال شده میگفتند:"بعد از صاعقه باران می آید".یک لحظه به خودم آمدم. به خودم گفتم حالا بگیریم که باران بارید و هوا صاف شد ما که ماه را نخواهیم دید و تنها چیزی که خواهیم دید نور چندین هزار ستاره کم سو است که در حال روشن و خاموش شدن است.من چون در عشق ماه فرو رفته بودم فراموش کرده بودم که من ماه را به علت این که آیینه ی آفتاب است دوست دارم و اگر باران ببارد چند ساعت دیگر طلوع آفتاب از خاور را خواهم دید و نور گرم خورشید را حس خواهم کرد،در حالی که به این فکر فرو رفته بودم یکدفعه خودم را جلوی خانه دیدم. باد کمی فروکش کرده،وضعیت ابرها   بارش زودهنگام باران را وعده می دهد. هنوز باران شروع نشده ،ساعت 4 است .هوس دیدن آفتاب خواب را از چشمانم ربوده است.آیا باران خواهد بارید؟ صبح خواهدشد؟آفتاب طلوع خواهد کرد؟آفتابی که فردا بر می آید غروب نخواهد کرد؟ میگویند هر ستاره آفتابی برای خودش است!من هنگامی که به ساوالان صعود می کردم هزاران ستاره را در آسمان بی ابر دیده بودم،شهاب سنگ ها هم شباهت زیادی به ستاره گان دارند... من به عشقی جدید فرو نرفته ام؟ اگر آفتاب بدون غروب بود چه نیازی به ماه بود؟ اگر زمین به ماه سایه نیافکنده بود چه نیازی به تو بود ماه روی من؟ اینها همه قوانین طبیعتند و تو برای من لازمی ماه روی من در شبهای بی مهتابی که بی انتهاء جلوه می کنند هنگامی که ابرهای سیاه حتی ستارگان کم سویی را که برای خود آفتابی هستند می پوشانند  این قوانین را دوست ندارم تو را از پس نیازها تورا از روی بی نیازی دوست داشتن را دوست دارم من قانونی جدید نوشتن را دوست دارم      میرقادر هاشمی